Уналты ел халыкка хезмәт итү: авыл җитәкчесе югары бүләккә лаек булды

Тантаналы чара ГТРК «Корстон» бинасында Татарстан Республикасы Премьер-министры Алексей Песошин катнашында узды. Авыл җитәкчесе өчен мондый бүләк — шәхси танылу гына түгел, ә территорияне үстерү буенча системалы эшкә бирелгән бәя дә.

Светлана Демидова — Левашево өчен үз кеше. Ул биредә туган, үскән, укуын тәмамлагач кире әйләнеп кайткан һәм инде уналты ел дәвамында авыл җирлеге башлыгы булып эшли. Мәктәптән соң Казан педагогика университетына укырга керә, башлангыч сыйныфлар укытучысы белгечлеге ала. Соңрак педагогика һәм психология буенча икенче югары белем ала. Хезмәт юлын Базяково авылында балалар бакчасы мөдире булып башлый, анда беренче идарә итү тәҗрибәсен туплый.

2009 елда ул туган авылына кайта һәм җирле балалар бак-часына эшкә урнаша. Ул вакытта инде бер елдан соң аңа бөтен җирлекне җитәкләргә тәкъдим итәчәкләрен күз алдына китерүе кыен була. 2010 елда элеккеге башлык Люд-мила Чернова лаеклы ялга чыга, һәм авыл халкы алдында яңа җитәкче сайлау мәсьәләсе туа.

Сайлау очраклы булмый. Ул вакытта Светлананы инициа-тивалы, җаваплы, кешеләр белән эшли белүче һәм башлаган эшен ахырына кадәр җиткерә торган кеше буларак беләләр. Аның кандидатурасын хуплыйлар, һәм ул бу җаваплылыкны үз өстенә алырга карар кыла.

— Авыл эшендә ярты юлда тукталып булмый. Әгәр башласаң — ахырына кадәр җиткерергә кирәк, — ди ул.

Аның эшләгән елларында җирлектә кешеләрнең тормыш сыйфатына турыдан-туры йогынты ясый торган мәсьәләләр эзлекле рәвештә хәл ителә. Беренче мөһим юнәлешләрнең берсе — авария хәлендәге йортлардан күчерү була. 2011 елда халык яңа торак ала, бу иң кискен проблемаларның берсен хәл итәргә мөмкинлек бирә.

Шулай ук социаль инфраструктураны яңарту эше алып барыла. 2013 елда авыл мәдәният йортына капиталь ремонт ясала — ул авылдагы барлык мөһим чаралар үтә торган урын. 2014 елда балалар бакчасы яңартыла, бу балалар һәм педагоглар өчен уңай шартлар тудыра.

2016 елда Левашевода иске, тузган плотина урынына яңасы төзелә. Бу объект тер-риториянең иминлеге һәм тотрыклы эшләве өчен зур әһәмияткә ия.

— Мондый карарлар бер елга гына түгел, ә киләчәккә карап кабул ителә, — дип билгели җирлек башлыгы.

Киләсе елларда да социаль һәм көнкүреш инфраструктура үсеше дәвам итә. 2018 елда авылда халыкка комплекслы хезмәт күрсәтүче модульле кибет барлыкка килә. 2019 елда модульле фельдшер-акушерлык пункты ачыла, бу медицина ярдәмен халыкка тагын да якынайта.

Юл челтәренә зур игътибар бирелә. Авыл өчен бу — төп мәсьәләләрнең берсе. Эш этаплап алып барыла: башта җирлек акчалары һәм җәлеп ителгән ресурслар хисабына, аннары — гражданнарның үзара салым программасы ярдәмендә.

Үзара салым механизмы төзек-ләндерүгә системалы караш булдырырга мөмкинлек бирә. Халык үзе акча җыю һәм аны кайда тоту турында карар кабул итә. Төрле елларда акчалар эчке юлларга вак таш җәюгә, урам яктыртуын тотуга, каты көнкүреш калдыкларын чыгаруны оештыруга, зиратларны төзекләндерүгә һәм карауга юнәлтелә.

Моннан тыш, әлеге чаралар исәбенә зуррак проектлар да тормышка ашырыла. Алар арасында — гидротехник корылма төзү, балалар мәй-данчыгы урнаштыру, су белән тәэмин итү системаларын тоту һәм үстерү.

— Кешеләр карар кабул итүдә катнашканда, нәтиҗәгә дә башкача карыйлар. Бу инде «чит» түгел, ә уртак эш, — дип ассызыклый Светлана Демидова.

Бу бурычларны тормышка ашыруда депутатлар корпусы да мөһим роль уйный. Җирлек башлыгы сүзләренчә, нәкъ менә уртак эш күп мәсьәләләрне оператив хәл итәргә ярдәм итә. Халык та актив: өмәләрдә катнашалар, төзекләндерү эшләрендә булышалар, җәмәгать инициативаларын хуплыйлар.

Техника ягы да төп проблемаларның берсе булып кала. Кышын юлларны чистарту — авыл өчен иң катлаулы бурычларның берсе. Җирлекнең үз тракторы булмый, һәм чит ресурсларга — юл хезмәтләренә, су канализация хезмәтенә, шулай ук депутатлар ярдәменә мөрәҗәгать итәргә туры килә.

Вәзгыять узган ел гына үзгәрә — авыл Советы үз тракторы-на ия була. Бу кышкы чорда юлларны карау эшләренең оперативлыгын һәм сыйфатын арттырырга мөмкинлек бирә.

Авыл җирлеге башлыгы эше стратегик карарлар белән генә чикләнми. Бу шулай ук көндәлек эш: документ әйләнеше, хисап, төрле структуралар белән хезмәттәшлек, гражданнар мөрә-җәгатьләрен хәл итү, территориянең то-рышын контрольдә тоту.

— Авыл җирлегендә эшне «мөһим» һәм «икенчел» дип бүлеп булмый. Монда барысы да мөһим, — ди Светлана Демидова.

Шул ук вакытта ул үзенең хуҗалыгын да алып бара. Аның зур йорты, 15 сутый бакчасы, терлекләре: дуңгызлар, тавыклар, казлар, бозаулар бар. Эш көне иртәнге йорт эшләреннән башлана, аннары инде җирлек башлыгы буларак дәвам итә.

Гаиләдә ике зур бала. Кызы Казанда медицина көллия-тендә укый, улы — энергетика университетында.

— Иң мөһиме — балалар үз юлларын табып, мөстәкыйль булсын, — ди ул.

Светлана Демидова хезмәте төрле дәрәҗәләрдә берничә тапкыр билгеләп үтелгән. Ул Алексеевск муниципаль район башлыгының, Татарстан Рес-публикасы муниципаль берәмлекләр Советының, профсоюз оешмаларының Рәхмәт хатлары белән бүләкләнгән. Муниципаль берәмлекләр арасында соци-аль-икътисади үсеш буенча республика бәйгесенең ди-пломанты. 2023 елда «Татарстан Республикасы муниципаль берәмлекләр Советы» Ассоциациясенең Мактау билгесенә лаек булган.

Быел бирелгән «Җирле үзидарәне үстерүдә казанышлары өчен» медале — әлеге эшнең табигый дәвамы һәм аның әһәмиятен раслау.

Бүгенге көндә өстенлекле бу-рычларның берсе — зиратка илтүче юлны төзекләндерү. Бу мәсьәлә халык тарафыннан күтәрелә һәм хәзерге вакытта эшләү стадиясендә.

—Мондый мәсь-әләләр һәрвакыт бергәләп хәл ителә. Бу проблеманы да без хәл итәрбез дип ышанам, — ди җирлек башлыгы.

Авыл хакимияте эше еш кына күзгә бик күренми, әмма нәкъ менә ул көндәлек тормыш мохитен формалаштыра. Биредә программалар һәм финанслау гына түгел, җитәкченең шәхси катнашуы да мөһим.

Левашевода бу эш эзлекле алып барыла. Һәм, халык үзе әйткәнчә, еллар дәвамында күп нәрсә үзгәргән — акрын-лап, кискен борылышларсыз, әмма тотрыклы һәм реаль ихтыяҗларны исәпкә алып.

Уналты ел — бу тәҗрибә генә түгел, ә ышаныч та. Ә авыл җирлеге өчен бу, мөгаен, иң мөһим күрсәткеч.