«Включайся» үзәге: ата-аналар да, балалар да үзгәрә

Карасаң, вакыт бик зур түгел кебек. Әмма язга таба үзәк ирешкән нәтиҗәләр җирле халыкны гына түгел, республика күләменең дә игътибарын җәлеп итә. Балалар һәм аларның әти-әниләре ничек үзгәргән, нинди проектлар инде тәмамлану алдында һәм үзәкне алда нәрсәләр көтә — болар турында безгә учреждение җитәкчесе Нина Коваленко сөйләде.

Ышаныч белдермәүдән — тулы залга

Үзәк булдыру идеясе юктан гына барлыкка килмәгән. Нина Коваленко ничек башлануын искә ала:

«Балага телефон бирәбез, телевизор кабызабыз, ә үзебез үз эшебез белән мәшгуль. Аралашуның мәгънәсе кала микән? Баланың мотивациясе юк бит».

Баштагы адымнар бик сак кына ясалган.

«Октябрьдәге беренче очрашуны хәтерлисезме? Килергә мәҗбүр иткән кебек утырган әниләр: «Сез безгә нәрсә сөйләрсез икән? Безнең балалар үзгәрерме?» — дип карыйлар иде. Алар үзләре дә моңа ышанмады», — ди Нина.

Ә хәзер хәл бөтенләй башкача. «Ике көн алдан ук язылу тулы. Кешеләр килә, ышана, балаларындагы үзгәрешләрне күрә», — дип билгеләп үтә җитәкче.

Дима Абакумов яки Аня Платонова кебек уңыш тарихлары бистә буйлап тиз тарала. Алар башка ата-аналарга да өйдән чыгып, баласын дәресләргә алып килергә этәргеч бирә.

Барысын да үзгәрткән өч проект

Үзәк сентябрьдән генә эшли башласа да, аның базасында инде өч зур проект тормышка ашырыла.

Адаптив физик культура (АФК) проекты 10 гаиләне берләштергән.

Логотерапия проектына 16 бала йөри, шуларның өчесе приюттан алынган.

Ә арт-терапия дәресләренә, башта 10 кеше планлаштырылса да, инде утызга якын гаилә килә.

«Бу нәрсә турында сөйли? — ди Нина. — Бу бары тик мөмкинлекләре чикләнгән балаларга гына түгел. Гади балалар да килә башлады. Аларга эмоциональ интеллект, коллективта аралашу, имтиханнарга әзерлек, ата-ана белән мөнәсәбәтләр кирәк. Димәк, ихтыяҗ бик зур».

Иң зур могҗиза — ата-аналар

«Включайся» үзәге балалар белән генә түгел, ә бөтен гаилә белән эшли. Һәм нәкъ менә монда иң зур үзгәрешләр күзәтелә.

Моның ачык мисалы — Катя Абакумова тарихы.

«Ул эшкә чыгудан мәгънә юк дип уйлый иде. «Мин булдыра алмыйм, минем Дима бар», — дия иде. Ул барлык очрашуларга, иртәнге мероприятиеләргә йөрде. Хәзер ул эшкә чыкты! Дима да ансыз яши ала икән, ул үзе теләгән тормыш белән яши башлады. Күзләре яна», — дип сөйли җитәкче.

Нина Коваленко сүзләренчә, үзәккә даими йөргән ата-аналар бер фикергә килә: бала — аерым шәхес.

Аңа үз тормышы белән яшәргә мөмкинлек бирергә кирәк.

Бердәнбер кыенлык — икенче кат

Үзәкнең уңышлары күп булса да, хәл итәргә кирәкле бер практик проблема бар. Үзәк бинаның икенче катында урнашкан.

«ДЦП белән авыру балаларны кулда күтәреп менү бик авыр, — ди Нина Коваленко. — Мондый балалар бездә күп. Аларны һәрвакыт икенче катка күтәрү — ата-аналар өчен бик зур физик авырлык».

Шуңа күрә киләчәктә беренче катка күчү яки мөмкинлекләре чикләнгән балалар өчен уңайлырак бина табу өмет ителә.

Яңа мөмкинлекләр: квестлар, онлайн-хезмәтләр һәм СВО гаиләләренә ярдәм

Үзәкнең алдагы планнары да зур. Инде хәзер үк монда күрше районнардан киләләр. Алга таба Спас һәм Балык Бистәсе районнарын да колачлау планлаштырыла.

«Без тагын ике районны җәлеп итәргә телибез, — ди Нина Геннадьевна. — Грантка гариза бирдек. Җиңсәк, алтынчы-җиденче сыйныфлар өчен инвалидлыкны аңлау буенча квестлар үткәрәчәкбез. Инклюзия боерык белән башланмый. Ул балалар: “Алар безнең кебек үк. Аерма юк”, — дип аңлаганда гына башлана».

Тагын бер идея — онлайн-платформа булдыру.

«Күп ата-аналар интернеттагы репетиторларга түли. Әмма сыйфатны кем гарантияли? Без педагогларны, хәтта өлкән абый-апаларны да, үзенчәлекле балалар белән дөрес эшләргә өйрәтергә әзер», — ди җитәкче.

Нинаның йөрәгендә аерым урынны СВО катнашучылары гаиләләре өчен проект алып тора.

«Мондый гаиләләр миңа килә башлады. Аларның проблемалары башка — балаларда да, хатыннарда да, фронттан кайткан ирләрдә дә. Без грантка гариза бирдек. Бу юлы отмадык, бәлки оешмабыз әле кечкенә булгангадыр. Әмма без кабат гариза бирәчәкбез. Кешегә кайчак көчле булудан туктап, бераз сулыш алырга мөмкинлек бирә торган урын да кирәк».

Ярдәм итүчеләргә рәхмәт

Үзәк җитәкчесе Алексеевск районы башлыгы Сергей Демидовка да рәхмәт белдерә.

«Безнең берничә очрашу булды, — ди Нина Коваленко. — Район башлыгына мөрәҗәгать иткән һәр сорау җавап таба. Транспорт белән ярдәм дә, оештыру мәсьәләләрен хәл итү дә булды. Беренче каттагы бина мәсьәләсендә дә район ярдәм итәр дип өметләнәбез».

Кадрлар һәм танылу

Кызык, әмма үзәктә зур штат юк.

«Күпләр сорый: сездә ничә кеше эшли? — дип елмая Нина. — Бездә ата-аналар ярдәме бар».

Ата-аналар белән эшләү координаторы Татьяна Платонова язылуны алып бара, уңай мохит булдыруда да ата-аналар ярдәм итә. Логопедлар, методистлар һәм башка белгечләр проект командасы рәвешендә эшли, чөнки әлегә аларга даими хезмәт хакы түләргә мөмкинлек юк.

Шулай да нәтиҗәләр күренә: үзәк эшен күреп, өлкән сыйныф укучылары:

«Без дә логопед, психолог булырга телибез», — дип килә башлаган.

Алар тьюторлар булып эшләргә дә әзер. «Беренчеләр хәрәкәте» активистлары махсус укыту узып, балалар белән коррекцион дәресләрдә ярдәм итә.

Бу алар өчен гади волонтерлык кына түгел, ә аңлы сайлау — янәшә булу, ярдәм итү, үзенчәлекле дөньяны аңларга өйрәнү.

Үзәк турында инде Россия күләмендә дә беләләр: декабрь аенда Нина Коваленко Дәүләт Думасында чыгыш ясап, авыл җирлегендә яшәүчеләрнең дә шәһәрдәге кебек үк сыйфатлы хезмәтләр алырга хокуклы икәнен әйткән.

Күптән түгел Алексеевск бистәсе Самарадан килгән инклюзив нәфис гимнастика проекты мәйданчыгына да әверелгән.

«Включайся» — реабилитация үзәге түгел, — дип ассызыклый Нина Коваленко. — Без — гаиләләр белән эшләүче социаль учреждение. Үзенчәлекле балалар белән дә, тәрбиягә алынган балалар, СВО гаиләләре, сәләтле балалар белән дә. Гомумән, бала булган һәр гаилә безгә килә ала. Безнең төп максат — балалар мөмкин кадәр мөстәкыйль яшәсен, ә ата-аналар бүген һәм хәзер тулы тормыш белән яшәсен».