Кайчандыр студент булганнарга: тарихлар һәм хатирәләр

25 гыйнварда Россиядә Студентлар көне билгеләп үтелә, ул берничә буынны: белем алу юлын яңа гына башлап җибәрүчеләрне һәм студент еллары биографияләренең якты һәм җылы бите булып калучыларны берләштерә. Студентлар көне уңаеннан без укучыларыбыздан үзләренең белем алган чорларын искә төшерүләрен һәм алар өчен бу онытылмаслык вакытның нәрсә белән истә калуын сөйләүләрен сорадык.

«Интернетсыз укыдык, бик дус идек»

Авыл хуҗалыгы һәм азык-төлек идарәсе җитәкчесе Юрий Тюкарев (Бауман исемендәге Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясен тәмамлаган, 1992-1997 елларда белем алган) бүгенге студентлар өчен күз алдына да китерә алмаслык авырлыкларны елмаеп искә ала:

«Минем студент елларым үзенчәлекле вакытка туры килде. Ул вакытта илебез күз алдыбызда үзгәрешләр кичерде, һәм без, кичәге мәктәп укучылары, аның белән бергә үстек. Казан дәүләт ветеринария медицинасы академиясенә укырга керү минем өчен һөнәргә адым гына түгел, ә яңа, мөстәкыйль тормышка адым ясауга әверелде.

Мин ветеринария белгечлеген аңлы рәвештә сайладым — терлекчеләр гаиләсендә үстем, балачактан үк әти-әниемә ярдәм иттем. Уку кызыклы булды, ләкин бер дә җиңел түгел иде. Укытучылар өстебездә каты тормады, ләкин безгә карата фәнгә хөрмәт тәрбияләргә тырышып таләпчән иделәр. Китапханә безнең төп «мәгълүматлар базасы» иде. Без сәгатьләр буе китаплардан һәм фәнни журналлардан мәгълүмат эзләдек, аларны конспектлаштырдык, семинарларга әзерләндек. Хәзер, теләсә нинди җавапны смартфонда табарга мөмкин булган вакытта, моңа ышануы да авыр, әмма без чыганак белән эшләргә, анализларга һәм фәнне тирәнтен аңларга өйрәндек.

Студент тормышы — бу бит лекцияләр генә түгел! Без конференцияләрдә катнашырга, фәндә көчебезне сынап карарга, проектлар оештырырга һәм, әлбәттә, КВНда уйнарга да өлгердек. Бу командада эшләүне тәрбияләү буенча бик яхшы мәктәп иде. Уку дәверендә тупланган иң кыйммәтле нәрсәләр — ул дуслар. Безне уртак уку, имтиханнар алдыннан йокысыз төннәр, тыйнак студент бәйрәмнәре һәм гади сөйләшүләр берләштерде. Кайбер курсташларым белән без әлегә кадәр дус, һәм бу элемтә вакыт белән сыналды. Әйе, авыр булды: күпләргә, шул исәптән миңа да, финанс яктан бәйсез булу өчен акча эшләргә туры килде. Ләкин бу кыенлыклар җаваплылыкка һәм булган нәрсәләрне бәяләргә өйрәтте.

Һәм, әлбәттә, Казанга бару һәм кайту ул елларда аерым бер тарих иде! Хәзерге студентлар, мөгаен, Казанга ничек барып җитүебезне күз алдына да китерә алмыйлардыр. Кама аша күпер юк иде. Җәен — паромда, кышын — боз кичүе буйлап. Ә боз кату яки боз эрү чорында туган йорт белән элемтә атналарга өзелә иде. Бу безнең өчен зур сынау булды, ләкин ул шул ук вакытта уртак тарихыбызның, студентлар риваять-ләребезнең бер өлеше.

Мин укуны тәмамладым, дипломны якладым. Студент чоры мине иң мөһим нәрсәләргә: командада эшләргә, төрле кешеләр белән уртак тел таба белергә өйрәтте. Бу иң яхшы, күңелле еллар иде. Хәзерге студентларның бу якты чорның һәр мизгелен бәяләүләрен телим — ул кабатланмас».

 «Психолог булу хыялым тормышка ашты»

Психолог Ирина Кривова (Казан шәһәренең социаль белем бирү академиясе, 2002-2007 елларда белем алган) студент чоры турында мөмкинлекләр вакыты буларак сөйли:

«Минем өчен студент еллары — иң якты һәм гаҗәеп вакыт. Син яшь, көч-куәт ташып тора һәм сиңа бөтен дөнья яңа ачышлар өчен ачык кебек тоела. Мәктәптә укыганда ук мин психолог булырга хыялландым — ул вакытта бу популяр һөнәр түгел иде, әмма минем кеше төзелешен, аның уй-фикерләрен аңлыйсым килә

иде.

Нәкъ менә институтта бу хыялым тормышка аша башлады. Ләкин белемнән тыш, мин анда кыйммәтле нәрсә — бик яхшы дуслар таптым.

Уку минем өчен тулы бер дөнья ачты. Һәр яңа тема ачыш кебек булды, һәр лекция дөньяга карашны киңәйтте. Һәм иң мөһиме — безне теориягә генә өйрәтмәделәр. Без шунда ук белемнәребезне гамәлдә кулланып карадык: фәнни конференцияләрдә катнаштык, проектлар өстендә эшләдек, стажировкалар үттек. Бу искиткеч файдалы һәм мавыктыргыч булды.

Кыскасы, студент еллары минем өчен — ул хыяллар тормышка ашкан, характер чыныккан һәм гомерлек дуслар барлыкка килгән вакыт».

«Безнең төркем бик дус иде»

Район мәдәният йортының сәнгать җитәкчесе Татьяна Самсонова (Казан дәүләт мәдәният һәм сәнгать академиясе, 1997-2002 елларда белем алган) дуслык темасын күтәреп алды:

«Бу иң шәп еллар иде. Безнең төркем бик дус, без чын команда идек. Бергәләп конспектлар яздык, калтыранып билетлар тартып чыгардык, ә аннары сессиянең тәмамлануын бергәләп билгеләп үттек. Без дәреслекләрне генә түгел, бәйрәмнәрне дә, экскурсияләргә баруларны да, киләчәк турында өзлексез сөйләшүләрне дә уртаклаштык. Нәкъ менә шул вакытта, уртак максат һәм үзара ярдәмләшү мохитендә, еллар узу белән дә өзелми торган ныклы бәйләнеш барлыкка килде.

Шул вакытта туган дуслык нык булып чыкты — без әлегә кадәр курсташларыбыз белән аралашабыз һәм бер-беребезгә ярдәм итәбез. Ул яшь, мәшәкатьсез вакытларны җылылык һәм мәхәббәт белән искә алам».

 «Аудиторияләрдә генә түгел, палаткаларда да укыттылар»

Балалар бакчасы мөдире Надежда Тарасова (Казан педагогика институтының табигый-география факультеты, 1987-1992 елларда белем алган) уникаль гамәли тәҗрибәсен искә ала:

«Минем студент елларым баштан ук гадәти булмады. Мин эксперименталь төркемгә эләктем. Укырга кергәндә өч имтихан тапшырырга кирәк иде. Ә авыл мәктәпләрен тәмамлаучылар өчен, мин дә шулар арасына кердем, аерым бер мотивация бар иде: ике имтиханны 9 баллга тапшырсаң, өченчесен тапшырудан азат ителәсең. Мин шулай эшләдем дә, табигый-география факультетына 2 имтиханны гына тапшырып укырга кердем.

Уку бик кызык иде. Без тәүлек буе аудиторияләрдә утырмадык. Белгечлек үзе башка алымны — тикшеренү эшләрен, кырда йөрүләрне таләп итте. Теория безнең күз алдында ук җанлана иде.

Без даими рәвештә «кырга» бардык. Биостанция һәм Кама сусаклагычы ярлары безнең өчен чын лабораториягә әверелә иде. Биредә без практик дәресләр үткәрдек: туфракны тасвирладык, үсемлекләрнең төрләрен билгеләдек, табигый процесслар артыннан күзәттек. Һәм кунакханәләрдә түгел, ә чын палаткаларда яшәдек. Бу үзенчәлекле романтика һәм чын тормыш мәктәбе иде. Уку, хезмәт, табигатьтә көнкүреш — болар барысы да безне берләштерде.

Иртә һәм тыгыз һөнәргә кереп китү безнең әзерлекнең төп «изюминкасы» булды. Икенче курстан ук безне мәктәпләргә экскурсияләргә генә алып бармадылар. Һәр студентны конкрет уку йортына һәм укытучы-остазга беркеттеләр. Атнага бер тапкыр мин «үз мәктәбемә» бардым, дәресләрдә утырдым, укытучыга ярдәм иттем, ә аннары үзем дә дәресләрнең аерым элементларын алып бара башладым. Бу бәяләп бетергесез тәҗрибә иде! Без теориядә түгел, ә практикада укыту методикасын өйрәндек, балалар белән уртак тел табарга һәм мәктәп бусагасы артындагы чын тормышны аңларга өйрәндек.

Минем студент елларым — ул конспектлар һәм лекцияләр генә түгел. Бу сусаклагыч ярындагы учак исе, «кырда» авыр эш көненнән соң палаткада гитара астында җырлар һәм мәктәп тактасы янында беренче, әле кыюсыз, ләкин шундый мөһим адымнардан дулкынлану. Бу чорда без һөнәргә өйрәнеп кенә калмадык, ә аңа башыбыз-аягыбыз белән чумдык».

Төрлелектә уртаклык

Бу тарихлардан күренгәнчә, студент еллары һәркем өчен уникаль. Ләкин бу истәлекләрдә уртак, мәңгелек кыйммәтләр бар: нык дуслык, беренче профессиональ чыныгу, авырлыкларны җиңү һәм барысы да әле алда булганны хис итү. Заман үзгәрә, яңа технологияләр барлыкка килә, әмма студент рухы элеккечә кала — бу яшьлек рухы, үз-үзеңне эзләү һәм киләчәккә ышаныч.

Кадерле хәзерге студентлар! Сезнең уку елларыгыз да шундый ук бай эчтәлекле, якты булсын. Ә бу юлны үткәннәргә алга таба да үз тарихлары белән уртаклашырга тәкъдим итәбез — алар бәяләп бетергесез.