Урманасты Шонталасы авылында күп еллар дәвамында дару үләннәре җыеп, алардан әзерләгән катнашмаларны авылдашлары белән бүлешүче Рәисә Нуруллина яши.
Күптән түгел җирле үләннәр белгече янына Урманасты Шонталасы авыл Мәдәният йорты хезмәткәрләре кунакка килгән.
Аның йорты бусагасын атлап керүгә
Куе, бераз әчкелтем үлән исе, таныш бөтнек һәм сары мәтрүшкә хуш исе каршы ала. Диварларда пөхтә итеп бәйләнгән үлән бәйләмнәре эленеп тора, киштәләрдә исемнәре язылган банкалар тезелгән. Биредә һәр үләннең үз урыны, үз тарихы бар кебек.
Рәисә Нуруллина белә
Ул кайсы үләнне кайчан җыярга чыгарга, аны нинди вакытта өзәргә һәм ничек дөрес киптерергә кирәклеген яхшы белә. Мәсәлән, бөтнекне хуш исен югалтмаслык итеп әзерләү мөһим. Әмма бу үзенчәлекле өй хәзинәсе хуҗасының төп кагыйдәсе — ашыкмаска һәм табигатьне тыңлый белергә.
Рәисә апа болар турында кунакларына тыныч кына, ашыкмыйча сөйләгән. Киштәдән чираттагы банканы алып, эчендәге үләннәрне күрсәткән, теге яки бу катнашманы үзе нинди максатта куллануын аңлаткан. Аның һәр хәрәкәтендә бер кичтә китап укып кына үзләштереп булмый торган, еллар дәвамында тупланган тәҗрибә сизелгән.
Иң кадерлесе — сату түгел
Рәисә апа үлән катнашмаларын сату өчен әзерләми. Ул аларны янәшәсендәге кешеләр өчен ясый. Исемнәре пөхтә итеп язылган банкалар күршеләрнең өйләренә тарала. Берәрсе салкын тидерсә, Рәисә апа үз запаслары белән бүлешә. Арыган кешеләргә тынычландыра торган чәй пешерә, өлкәннәргә йомшак тәэсирле үлән төнәтмәләре әзерли. Аның өчен үләннәрне белү — мавыгу гына түгел, ә кешеләр турында кайгыртуның тагын бер ысулы.
Хәтер яшәвен дәвам итә
Кайчандыр мондый белемнәр авыл тормышының гадәти бер өлеше булган. Кешеләр үлән җыярга кайчан чыгарга, кышка нәрсәләр әзерләргә, янәшәдә генә нинди файдалы үсемлекләр үсүен белгәннәр. Күп нәрсә өлкәннәрдән яшьләргә махсус дәресләрдә түгел, ә өйдә, гаиләдә, көндәлек сөйләшүләр вакытында тапшырылган.
Бүген дә бу хәтер яшәвен дәвам итә. Музей витринасында түгел, ә Рәисәнең өендә — киптерелгән үлән бәйләмнәрендә, исемнәре язылган банкаларда, таныш хуш исләрдә һәм күршесенә ярдәм итү теләгендә саклана ул.
Очрашу ахыры
Хуҗабикә өстәлгә чәй куйган. Гади, хуш исле, кайчандыр үз куллары белән җыелган үләннәрдән әзерләнгән чәй.
Мөгаен, нәкъ менә шундый чәй табыны артында авыл мәдәниятенең сәхнәдә генә һәм бәйрәмнәр вакытында гына яшәмәвен аеруча яхшы аңлыйсыңдыр. Ул кешеләрдә — аларның белемнәрендә, гадәтләрендә, хәтерендә һәм башкалар белән бүлешүне дәвам иткән рухи байлыкларында саклана.
Нет комментариев