«Чисталык күршеләрне хөрмәт итүдән башлана»

Районның һәр кешесе диярлек мондый күренешне күргәндер: контейнер мәйданчыгы янында иске диван, ремонттан калган ишекләр, агач ботаклары өемнәре, төзелеш чүбе тутырылган капчыклар яки сүтелгән сарай калдыклары ята. Иң кызганычы – күпләр өчен бу инде гадәти хәлгә әйләнгән.

Кызганычка каршы, кайбер халык түлибез бит, димәк, контейнер янына теләсә нәрсәне ташларга була дип уйлый. Иске шкафмы – контейнер янына. Киселгән агачлармы – шунда ук. Кирпеч, шифер, бетон калдыклары – барысы да янәшәгә.

Ләкин бу – кагыйдә бозу.

Контейнер мәйдан-чыклары көндәлек көнкүрештә барлыкка килә торган каты коммуналь калдыклар өчен генә билгеләнгән. Калган барлык төр чүп-чар билгеләнгән тәртип буенча чыгарылырга тиеш.

Район хакимиятендә чүп-чарны урнаштыруга контрольне көчәйтергә һәм бу мәсьәләдә тәр-тип урнаштырырга ниятлиләр. Башкаларның җавап-сызлыгы нәтиҗәсен даими рәвештә бетерү белән шөгыльләнү туктатылачак. Кагый-дәләрне бозган өчен административ җаваплылык каралган, димәк, контейнер мәйданчыкларын стихияле чүплеккә әйләндерүне дәвам итүчеләрне штрафлар көтә.

Без «Полигон» ЧҖҖ директоры Тамара Денисовадан зур габаритлы чүп-чардан ничек дөрес котылу турында аңлатуын сорадык.

— Тамара Владимировна, кешеләр нинди чүп-чарны ешрак дөрес ташламый?

— Күп очракта контейнерлар янында каты коммуналь калдыкларга бөтенләй кагылмаган әйберләр барлыкка килә. Бу – капиталь ремонттан соң калган төзелеш калдыклары, биналарны сүтүдән калган материаллар, агачларны кискәннән соң чыккан зур күләмле ботаклар. Мондый калдыкларны гади контейнерлар янына калдырырга ярамый.

— Ни өчен аларны янәшә генә калдырып булмый?

— Чөнки контейнер мәйданчыгы мондый төр калдыклар өчен каралмаган. Контейнерларны хезмәтләндерүче махсус техника көнкүреш чүп-чарын чыгару өчен исәпләнгән. Янәшәдә төзелеш материаллары, агач яки авыр конструкцияләр барлыкка килсә, өстәмә чыгымнар туа, чүп чыгаруда тоткарлыклар барлыкка килә, ишегаллары пычрана һәм стихияле чүплекләр пәйда була.

Иң мөһиме – моны кемдер соңыннан җыештырырга тиеш. Ә бу эшкә тотылган акча районны төзекләндерүгә юнәлдерелергә мөмкин булган акчалар хисабыннан алына.

— Димәк, дөрес юл нинди?

— Моның өчен билгеләнгән тәртип бар.

Әгәр кешегә төзелеш калдыкларын яки агачлар киселгәннән соң калган калдыкларны чыгарырга кирәк икән, ул «Полигон» ЧҖҖга мөрәҗәгать итә ала.

Беренче вариант – предприятиенең махсус машинасын чакырту. Моның өчен килешү төзелә, гариза рәсмиләштерелә, аннары транспорт күрсәтелгән адреска килеп, калдыкларны алып китә. Хезмәт бәясе – бер кубометр өчен 2200 сум. Бу суммага җыю, алып китү һәм полигонга илтеп түгү керә.

Икенче вариант – калдыкларны үз транспортың белән полигонга илтү. Бу очракта да кирәкле документлар рәсмиләштерелә, аннары калдыклар махсус җиһазланган мәйданчыкта кабул ителә. Кабул итү бәясе – бер кубометр өчен 1900 сум.

Физик затлар өчен мөһим ташлама каралган: әгәр калдыклар җиңел автомобильгә тагылма белән китерелә икән, кабул итү бушлай башкарыла.

— Димәк, мондый чүптән законлы рәвештә котылу мөмкинлеге һәрвакыт бар?

— Әлбәттә. Без беркемгә дә каршы килмибез. Бары тик билгеләнгән тәртипне саклау кирәк. Бу – контейнер янына ташлап, күршеләргә проблема тудыруга караганда күпкә дөресрәк юл.

Ремонттан соң диван, ишек, шифер яки ботак өемнәрен контейнерлар янына ташлауны дәвам итүчеләргә берничә гади сорау:

Ни өчен сез үз йортыгыздагы ремонттан соң гомуми ишегалдын чүплеккә әйләндерәсез?

Ни өчен күршеләр бу өемнәрне атналар буе карап торырга тиеш?

Ни өчен балалар төзелеш чүбе янында уйнарга мәҗбүр?

Һәм, ниһаять, ни өчен сезнең җавапсызлык өчен бөтен район халкы түләргә тиеш?

Аңлашыла: контейнер мәйданчыгы – капиталь ремонт урыны да, агач калдыклары склады да, бушлай полигон да түгел.

Цивилизацияле җәмгыятьтә һәркем үзе барлыкка китергән калдыклар өчен үзе җаваплы.

Шуңа күрә районда сүзләрдән конкрет чараларга күчәләр. Контейнер мәйданчыклары торышына контроль көчәйтеләчәк, ә кагыйдә бозучыларга закон нигезендә административ чаралар кулланылачак.

Чисталык коммуналь хезмәтләр эшеннән генә башланмый.

Ул күршеләрне хөрмәт итүдән һәм гади кагыйдәләрне үтәүдән башлана.

Һәркем үз бурычын үтәсә, контейнер мәйданчыклары даими тәртипсезлек урыны булудан туктар, ә район тагын да чистарак һәм уңайлырак булачак.